---
title: Hierarchia ekspozycji w CBT – jak ułożyć drabinkę lęku SUDS
description: Pracujesz w terapii CBT nad lękiem lub fobią i masz ułożyć hierarchię ekspozycji? Zobacz, jak działa skala SUDS i jak rozrysować bezpieczne szczeble drabinki.
canonical: "https://psychoterapeuta.ai/j/przygotowanie-hierarchii-ekspozycji-przy-unikaniu-i-leku"
modified: 2026-11-14
author: redakcja psychoterapeuta.ai
source: "https://psychoterapeuta.ai"
category: Praca własna i narzędzia między sesjami
category_url: "https://psychoterapeuta.ai/j#group-praca-wlasna-miedzy-sesjami"
---

# Przygotuj wstępną drabinkę ekspozycji do omówienia z terapeutą CBT

> Spisz unikane sytuacje od łagodnych (30/100) do najtrudniejszych (90/100) i zidentyfikuj ukryte zachowania zabezpieczające, które podtrzymują lęk.

## Przygotowane polecenie startowe

W ramach psychoterapii CBT mam wypisać sytuacje związane z unikaniem rozmów telefonicznych i spotkań oraz ocenić je w skali 0–100. Pomóż mi rozbić to na mniejsze stopnie.

### Szybkie scenariusze
- **Brakuje mi pośrednich szczebli:** Widzę tylko sytuacje za 10 punktów albo od razu za 95 punktów – jak podzielić trudne zadanie na mniejsze stopnie ekspozycji?
- **Zachowania zabezpieczające:** Wyjaśnij na przykładach, czym są subtelne zachowania zabezpieczające podczas ekspozycji i dlaczego osłabiają jej efekt.
- **Habituacja a uczenie hamujące:** Co jest dziś celem ekspozycji w CBT: doczekanie aż lęk spadnie do zera, czy sprawdzenie, że przewidywana katastrofa nie następuje?

- [Ułóż szkic drabinki w czacie](https://czat.ai/rozpocznij/psychoterapeuta.ai#wiadomosc=W%20ramach%20psychoterapii%20CBT%20mam%20wypisa%C4%87%20sytuacje%20zwi%C4%85zane%20z%20unikaniem%20rozm%C3%B3w%20telefonicznych%20i%20spotka%C5%84%20oraz%20oceni%C4%87%20je%20w%20skali%200%E2%80%93100.%20Pom%C3%B3%C5%BC%20mi%20rozbi%C4%87%20to%20na%20mniejsze%20stopnie.)

*Szkic ma charakter pomocniczy przed sesją; właściwe tempo i bezpieczeństwo ćwiczeń ekspozycyjnych zawsze zatwierdzasz ze swoim psychoterapeutą (kryzys: 116 123, 112).*

## Zasady budowania użytecznej drabinki sytuacji lękowych

1. **Użyj subiektywnej skali napięcia SUDS od 0 do 100 punktów** — Przypisz każdej sytuacji przewidywany poziom dyskomfortu, tak aby między kolejnymi szczeblami nie było ogromnych przeskoków paraliżujących działanie.
2. **Zmieniaj parametry: czas trwania, odległość i obecność wsparcia** — Jeśli wejście do zatłoczonego sklepu w sobotę to 90/100, to pięć minut w małym sklepie we wtorek rano może wynosić osiągalne 40/100.
3. **Wypisz swoje ukryte „koła ratunkowe” (zachowania zabezpieczające)** — Trzymanie telefonu przy uchu, stanie wyłącznie przy drzwiach wyjściowych czy pisanie słowa w słowo skryptu rozmowy przeszkadzają mózgowi przekonać się, że jesteś bezpieczny.
4. **Zapisz konkretną prognozę lękową przed wykonaniem kroku** — Zanotuj dokładnie, czego obawia się umysł (np. „zemdleję”, „wyśmieją mnie”), aby po ćwiczeniu porównać przewidywanie z realnym wynikiem.

## Przykład działania

### Problem zgłoszony do rozpisania przed kolejną sesją CBT

Panicznie unikam jedzenia w obecności innych ludzi w pracy i restauracjach (95/100). Jem tylko sam przy zamkniętych drzwiach (0/100). Nie mam pomysłu na stopnie pośrednie dla mojej terapeutki.

### Robocza propozycja 6-stopniowej drabinki SUDS do weryfikacji z terapeutą

• 25/100 – Wypicie herbaty lub kawy z kubka w kuchni biurowej, gdy w środku jest jedna dobrze znana koleżanka.
• 40/100 – Zjedzenie małej, łatwej przekąski (np. banana lub batona) na ławce w parku w pewnej odległości od przechodniów.
• 55/100 – Zamówienie kawy i małego ciastka w spokojnej kawiarni w godzinach porannych przy stoliku na uboczu.
• 70/100 – Wspólny prosty lunch (kanapka/sałatka) w pokoju socjalnym z 1–2 zaufanymi osobami z zespołu.
• 85/100 – Wyjście z partnerem lub przyjacielem do średnio wypełnionej restauracji na danie jedzone sztućcami.
• 95/100 – Udział we wspólnym obiedzie całego zespołu przy jednym stole bez siadania na samym brzegu.

Każdy wielki lęk da się pociąć na mniejsze plasterki za pomocą miejsca, czasu, rodzaju czynności i liczby osób wokół.

## Najczęściej zadawane pytania

### Od którego szczebla drabinki zaczyna się ćwiczenia ekspozycyjne w terapii?

Nigdy od szczytu. Pracę zaczyna się zazwyczaj od sytuacji ocenianych na umiarkowane 30–40 punktów w skali 100, które budzą lekki dyskomfort, ale dają wysoką szansę powodzenia.

### Czy jednorazowe wykonanie kroku z drabinki wystarczy, by pójść wyżej?

Zwykle dany szczebel powtarza się kilkukrotnie w różnych okolicznościach, aż umysł utrwali nową informację, że sytuacja jest bezpieczna lub możliwa do zniesienia.

### Co zrobić, jeśli podczas zaplanowanego ćwiczenia lęk okaże się znacznie wyższy niż zakładałem?

Nie traktuj tego jak porażki – zapisz, co dokładnie podbiło trudność, i na najbliższej sesji wspólnie z terapeutą dodajcie dodatkowy stopień pośredni.

## Dowiedz się więcej

- [Metody terapii dla lęku: co naprawdę działa i co omijać](https://psychoterapeuta.ai/jakie-sa-metody-terapii-dla-leku.md)
- [Psychoterapia humanistyczna vs CBT: różnice i skutki](https://psychoterapeuta.ai/psychoterapia-humanistyczna.md)
- [Psychoterapia a radzenie sobie z krytyką: budowanie odporności](https://psychoterapeuta.ai/psychoterapia-a-radzenie-sobie-z-krytyka.md)
- [Kwalifikacje terapeuty: co naprawdę się liczy](https://psychoterapeuta.ai/jakie-kwalifikacje-powinien-miec-terapeuta.md)
- [Pytania do psychologa w pierwszej wizycie: jak ocenić terapeuta](https://psychoterapeuta.ai/jakie-pytania-zadac-psychologowi-w-pierwszej-wizycie.md)
- [Psychoterapia samopomoc online czy terapeuta – porównanie](https://psychoterapeuta.ai/psychoterapia-samopomoc-online.md)

## Powiązane zadania w tej kategorii

- [Przećwicz prowadzenie dziennika myśli automatycznych między sesjami CBT](https://psychoterapeuta.ai/j/prowadzenie-dziennika-mysli-automatycznych-w-cbt.md)
- [Uporządkuj wnioski i refleksje w zeszycie terapeutycznym zaraz po sesji](https://psychoterapeuta.ai/j/refleksja-i-notatki-po-sesji-psychoterapii.md)
- [Rozpisz drobne kroki aktywizacji behawioralnej przy obniżonym nastroju i braku sił](https://psychoterapeuta.ai/j/planowanie-aktywizacji-behawioralnej-przy-spadku-energii.md)
- [Wyłap zniekształcenia poznawcze i pułapki myślenia we własnych notatkach](https://psychoterapeuta.ai/j/rozpoznawanie-znieksztalcen-poznawczych-i-czarno-bialego-myslenia.md)
- [Przeprowadź analizę łańcuchową trudnego zachowania przed kolejną sesją](https://psychoterapeuta.ai/j/karta-analizy-lancuchowej-zachowania-impulsywnego-dbt.md)
- [Rozpoznaj swoje tryby w terapii schematów między kolejnymi sesjami](https://psychoterapeuta.ai/j/mapa-trybow-schematow-wewnetrzny-krytyk-i-wrazliwe-dziecko.md)

---

*Published by **Wondel.ai sp. z o.o.** · [psychoterapeuta.ai](https://psychoterapeuta.ai) · [About](https://psychoterapeuta.ai/about) · [Editorial Guidelines](https://psychoterapeuta.ai/editorial) · [Contact](https://psychoterapeuta.ai/contact) · [Produkty Wondel.ai](https://wondel.ai/pl/produkty)*