Przejdź do treści

Przełóż ogólne przytłoczenie na konkretne, realistyczne cele psychoterapii

Zamień życzenia „chcę przestać się bać” lub „chcę zmienić bliskich” na cele zależne od Ciebie, możliwe do zaobserwowania w codziennym życiu.

Przykłady pomagają uporządkować własne oczekiwania przed rozmową z terapeutą; ostateczne cele kontraktu zawsze ustalasz wspólnie ze specjalistą (kryzys: 116 123, 112).

Jak rozpoznać dobrze postawiony cel pracy terapeutycznej

  1. 01

    Formułuj cel poprzez obecność zmiany, a nie brak emocji

    Żaden człowiek nie wyłącza lęku ani złości do zera; zamiast „nigdy się nie stresować” określ, co chcesz robić mimo pojawienia się napięcia.

  2. 02

    Upewnij się, że realizacja leży po Twojej stronie wpływu

    Terapia nie sprawi, że szef lub partner zmieni charakter, ale pomoże Ci stawiać granice, komunikować potrzeby i podejmować własne decyzje.

  3. 03

    Zastanów się, po czym w zwykły wtorek poznasz poprawę

    Wyobraź sobie konkretne zachowania: spokojne kończenie pracy o 17:00, zabranie głosu na spotkaniu czy wyrażenie odmiennego zdania bez poczucia winy.

  4. 04

    Pozwól sobie na cele eksploracyjne, gdy jeszcze nie wiesz

    Na starcie w pełni wystarczającym celem bywa: „zrozumieć, skąd bierze się moja pustka, i lepiej rozpoznawać własne potrzeby”.

Przykład działania

Wstępne oczekiwania pacjenta przed zawarciem kontraktu

Chciałbym przestać denerwować się w pracy, sprawić, żeby moja żona wreszcie doceniała moje starania, i nigdy więcej nie mieć gorszych dni.

Przekształcenie oczekiwań w robocze propozycje celów na sesję

1. Zamiast „przestać się denerwować w pracy” → „Rozpoznawać moment, w którym biorę na siebie cudze obowiązki, i komunikować przełożonemu realne terminy bez pracy po nocach”. 2. Zamiast „sprawić, żeby żona mnie doceniała” → „Mówić wprost o swoich potrzebach i zmęczeniu w związku, zamiast tłumić żal i wybuchać po kilku tygodniach”. 3. Zamiast „nigdy nie mieć gorszych dni” → „Zauważać wczesne sygnały przeciążenia i reagować na spadek nastroju odpoczynkiem, a nie samokrytyką”.

Dobry cel psychoterapii opisuje nowe umiejętności, granice i relację ze sobą, a nie wykasowanie ludzkich emocji ani zmianę cudzego zachowania.

Najczęściej zadawane pytania

Co jeśli na pierwszych konsultacjach zupełnie nie potrafię nazwać swojego celu?

To bardzo częste i całkowicie w porządku. Jednym z zadań psychoterapeuty podczas konsultacji wstępnych jest właśnie pomoc w nazwaniu i doprecyzowaniu celów wspólnej pracy.

Czy cele ustalone na początku psychoterapii można aktualizować po kilku miesiącach?

Tak. Wraz z postępami terapii i lepszym rozumieniem siebie naturalnie robi się tzw. przegląd kontraktu i modyfikuje cele na kolejny etap procesu.

Czym różnią się cele w psychoterapii poznawczo-behawioralnej od psychodynamicznej?

W CBT cele są zazwyczaj bardziej operacyjne i mierzalne behawioralnie, natomiast w podejściu psychodynamicznym częściej obejmują także głębszą zmianę wzorców relacyjnych i przeżywania siebie.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania