Przejdź do treści

Sprawdź, kiedy terapia schematów odpowiada na powtarzalne wzorce życiowe

Zrozum koncepcję wczesnych nieadaptacyjnych schematów, trybów radzenia sobie i ograniczonego powtórnego rodzicielstwa przed wyborem specjalisty.

Treści mają charakter edukacyjny i przygotowują do rozmowy ze specjalistą – nie stanowią diagnozy psychologicznej ani psychoterapii (w kryzysie dzwoń 116 123 lub 112).

Kiedy warto rozważyć konsultację u terapeuty schematów

  1. 01

    Zauważasz wieloletnie, sztywne wzorce relacyjne

    Trudności nie pojawiły się nagle, lecz towarzyszą Ci od dorastania w kolejnych związkach, przyjaźniach lub miejscach pracy.

  2. 02

    Rozumiesz problem głową, ale emocje nie odpuszczają

    Potrafisz racjonalnie wytłumaczyć sobie sytuację, a mimo to reagujesz silnym wstydem, odcięciem emocjonalnym lub paniką przed odrzuceniem.

  3. 03

    Jesteś gotowy na techniki doświadczeniowe

    Poza rozmową i analizą poznawczą terapia schematów wykorzystuje bezpieczną pracę z wyobrażeniami oraz dialogi między trybami na krzesłach.

  4. 04

    Szukasz ciepłej, zaangażowanej postawy terapeuty

    W tym podejściu relacja opiera się na empatycznej konfrontacji i troskliwym modelowaniu zdrowego dorosłego w granicach etyki zawodowej.

Przykład działania

Sytuacja opisana przez osobę rozważającą zmianę nurtu

Byłam rok na klasycznym CBT – umiem wyłapać katastrofizację, ale kiedy ktoś bliski nie odpisuje przez trzy godziny, nadal wpadam w rozpacz albo całkowicie się odcinam i udaję obojętną. Czy terapia schematów pracuje inaczej?

Wyjaśnienie mechanizmu pracy w terapii schematów

W terapii schematów taka reakcja bywa rozumiana jako aktywacja schematu Opuszczenia i przełączanie się między trybem Wrażliwego Dziecka (rozpacz) a trybem Odciętego Obrońcy (chłód i obojętność). Zamiast samego podważania myśli terapeuta pomaga rozpoznać niezaspokojone potrzeby bezpieczeństwa, ukoić emocjonalny ból za pomocą technik doświadczeniowych i wzmocnić tryb Zdrowego Dorosłego, który potrafi nazwać lęk bez ucieczki w odcięcie.

Terapia schematów łączy narzędzia poznawcze z głęboką pracą na emocjach i historii przywiązania, gdy sama racjonalna analiza nie wystarcza.

Najczęściej zadawane pytania

Ile zazwyczaj trwa proces psychoterapii w nurcie terapii schematów?

Jest to podejście średnio- lub długoterminowe: w zależności od głębokości utrwalonych wzorców proces trwa zazwyczaj od jednego roku do około dwóch lub trzech lat cotygodniowych spotkań.

Czy każdy terapeuta poznawczo-behawioralny prowadzi terapię schematów?

Nie. Choć terapia schematów wyrosła z CBT, wymaga dodatkowego specjalistycznego przeszkolenia oraz superwizji w tym podejściu, np. zgodnie ze standardami ISST.

Czy praca wyobrażeniowa w terapii schematów oznacza hipnozę?

Nie ma ona nic wspólnego z hipnozą ani utratą kontroli. Pacjent ma pełną świadomość i w bezpiecznym tempie przywołuje wspomnienia, by nadać im nowe, wspierające znaczenie.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania