Przejdź do treści

Sprawdź, jak psychoterapia pomaga przy lęku uogólnionym (GAD) i ciągłym zamartwianiu

Zrozum nietolerancję niepewności, fałszywe przekonanie „martwienie się mnie chroni” oraz techniki pracy z łańcuchami pytań „a co jeśli...”.

Informacje mają charakter psychoedukacyjny i nie zastępują diagnozy lekarskiej zaburzeń lękowych ani pomocy w kryzysie (116 123, 112).

Jak psychoterapia rozbraja mechanizm przewlekłego zamartwiania

  1. 01

    Rozdziel bieżące rozwiązywanie problemów od jałowych ruminacji

    Jeśli możesz podjąć konkretne działanie dziś o 14:00 – zrób plan; jeśli scenariusz dotyczy hipotetycznej katastrofy za rok – to zamartwianie, którego nie da się „domyśleć do końca”.

  2. 02

    Zbadaj ukryte korzyści przypisywane zamartwianiu (metapoznawcze)

    Terapia metapoznawcza (MCT) i CBT sprawdzają przekonania typu „martwienie się świadczy o tym, że jestem troskliwym rodzicem” oraz lęk przed samym zamartwianiem.

  3. 03

    Zwiększaj tolerancję na codzienną niepewność małymi krokami

    Rdzeniem GAD jest alergia na choćby 1% niewiadomej – na terapii ćwiczysz zostawianie drobnych spraw bez wielokrotnego upewniania się i przepytywania bliskich.

  4. 04

    Włącz pracę z przewlekłym napięciem ciała i oddechem

    Ponieważ w GAD ciało godzinami pozostaje w stanie niskiego czuwania bojowego, pomocnym elementem bywa trening progresywnej relaksacji mięśni Jacobsona.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się lęk uogólniony (GAD) od zwykłej przezorności i planowania?

Planowanie kończy się decyzją i zamknięciem tematu, natomiast zamartwianie w GAD skacze z wątku na wątek, nie przynosi planu, wyczerpuje fizycznie i psuje sen przez większość dni.

Na czym polega technika „wyznaczonego czasu na martwienie się” w CBT?

Polega na zapisywaniu zmartwień z ciągu dnia na kartce i odkładaniu ich na konkretny 20-minutowy przedział po południu – uczy to mózg, że proces martwienia można odraczać.

Jakie nurty psychoterapii mają najwyższą skuteczność w leczeniu GAD?

W wytycznych klinicznych szczególnie wysoko oceniane są terapia poznawczo-behawioralna (w tym protokół Dugasa oparty na nietolerancji niepewności), terapia metapoznawcza (MCT) oraz ACT.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania