Przejdź do treści

Przygotuj się do dojrzałego zakończenia psychoterapii i sesji podsumowujących

Zrób uczciwy bilans zrealizowanych celów, ułóż osobisty plan zapobiegania nawrotom i przeżyj etap pożegnania bez umniejszania wspólnej drogi.

Materiał ma charakter psychoedukacyjny; decyzję i harmonogram zakończenia procesu zawsze ustalasz wspólnie ze swoim psychoterapeutą (kryzys: 116 123, 112).

Cztery elementy dobrego domknięcia procesu terapeutycznego

  1. 01

    Sprawdź, czy stałeś się po części „własnym terapeutą” na co dzień

    Gotowość do końca nie oznacza życia bez problemów, lecz to, że w trudny dzień sam zadajesz sobie wspierające pytania i potrafisz się uregulować.

  2. 02

    Zaplanuj fazę kończenia z kilkutygodniowym wyprzedzeniem

    W zależności od długości terapii na spokojne domknięcie przeznacza się od 2–3 spotkań (w krótkim CBT) do kilku miesięcy (w wieloletnich procesach) lub stopniowe rozrzedzenie sesji.

  3. 03

    Spisz wczesne sygnały ostrzegawcze i swoją „apteczkę” narzędzi

    Zanotuj, po czym najwcześniej poznajesz u siebie przeciążenie (np. psucie snu, unikanie ludzi) i jakie 3 konkretne kroki podejmujesz wtedy w pierwszym tygodniu.

  4. 04

    Daj miejsce zarówno wdzięczności, jak i smutkowi pożegnania

    Świadome przeżycie dobrej, zaplanowanej rozłąki w bezpiecznej relacji jest dla wielu osób pierwszym w życiu zdrowym doświadczeniem kończenia ważnej więzi.

Przykład działania

Refleksja pacjenta na miesiąc przed umówioną ostatnią sesją

Kończę dwuletnią terapię pod koniec przyszłego miesiąca. Nie mam już napadów paniki, zmieniłem pracę i potrafię rozmawiać z partnerką o złości, ale w tym tygodniu zrobiło mi się dziwnie smutno i zacząłem szukać nowego problemu, żeby jeszcze zostać.

Uporządkowanie zjawiska lęku separacyjnego przed końcem terapii

To, co obserwujesz, jest w psychoterapii bardzo naturalne i nosi miano reakcji na rozstanie z bezpieczną bazą. Czasem tuż przed metą umysł podświadomie „wytwarza” dawny objaw, jakby pytał: „czy naprawdę poradzę sobie już sam?”. Na najbliższe sesje warto wnieść trzy wątki: 1. Nazwanie wprost smutku za samą relacją z terapeutą, bez konieczności wynajdywania nowego kryzysu. 2. Spisanie konkretnych dowodów Twojej dzisiejszej sprawczości z ostatnich miesięcy. 3. Ustalenie, czy za 3–6 miesięcy umawiacie jedną opcjonalną sesję kontrolną (booster session).

Smutek przy kończeniu udanej psychoterapii nie świadczy o braku gotowości – świadczy o tym, że ta relacja była dla Ciebie ważna.

Najczęściej zadawane pytania

Czy po oficjalnym zakończeniu psychoterapii drzwi gabinetu zamykają się na zawsze?

W większości podejść po zakończeniu terapii masz otwartą możliwość umówienia pojedynczych konsultacji wspierających w razie nowego życiowego kryzysu w przyszłości.

Czy na ostatnią sesję wypada przynieść drobny, symboliczny upominek lub kartkę?

Kodeksy etyczne wykluczają przyjmowanie kosztownych prezentów, natomiast własnoręcznie napisana kartka lub symboliczny drobiazg są zazwyczaj przyjmowane z życzliwością, zależnie od nurtu.

Dlaczego stopniowe przejście na sesje co dwa tygodnie lub raz w miesiącu bywa pomocne?

Rozrzedzanie spotkań w końcówce terapii pozwala przetestować samodzielne radzenie sobie w dłuższych odstępach czasu przy zachowaniu siatki bezpieczeństwa.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania