Przejdź do treści

Rozpoznaj czerwone flagi i naruszenia granic etycznych w gabinecie psychoterapeuty

Odróżnij naturalny dyskomfort związany z trudnym tematem od zachowań nieetycznych: oceniania, spoufalania się, podwójnych relacji czy braku ram.

Materiał edukuje o standardach etyki zawodowej psychoterapeutów i nie stanowi opinii prawnej. Jeśli doświadczasz przemocy lub kryzysu, dzwoń 116 123 lub 112.

Sygnały ostrzegawcze, których nie należy ignorować w relacji terapeutycznej

  1. 01

    Łamanie poufności lub rozmawianie o innych pacjentach

    Jeśli specjalista zdradza Ci rozpoznawalne szczegóły cudzych historii, nie masz gwarancji, że Twoje tajemnice są u niego bezpieczne.

  2. 02

    Wchodzenie w podwójne relacje towarzyskie lub biznesowe

    Psychoterapeuta nie może być jednocześnie Twoim znajomym, zleceniodawcą, partnerem ani przyjmować kosztownych przysług poza umówionym honorarium.

  3. 03

    Narzucanie własnego światopoglądu, religii lub gotowych recept

    Wyjątkiem jest bezpośrednie zagrożenie życia lub przemoc; w sprawach życiowych rolą terapeuty jest wspieranie Twojej autonomii, a nie dyktowanie wyborów.

  4. 04

    Unieważnianie Twoich wątpliwości i zawstydzanie

    Gdy zgłaszasz dyskomfort, profesjonalista przyjmuje to z uwagą, zamiast obwiniać Cię, że „wszystko psujesz swoim oporem”.

Przykład działania

Opis niepokojącej sytuacji po czwartym spotkaniu

Terapeuta regularnie spóźnia się po 10 minut i nie przedłuża sesji, podczas rozmowy zerka na powiadomienia na zegarku, a gdy zwróciłam uwagę, powiedział z uśmiechem, że jestem przewrażliwiona jak w relacji z ojcem.

Oddzielenie normy zawodowej od nieprawidłowej reakcji

W tej sytuacji widoczne są trzy wyraźne naruszenia ram kontraktu i postawy terapeutycznej: 1. Czas sesji (zwykle 50 minut) należy do pacjenta – powtarzające się skracanie spotkań z winy specjalisty narusza umowę. 2. Sprawdzanie powiadomień w trakcie rozmowy podważa uważną obecność w gabinecie. 3. Użycie interpretacji o relacji z ojcem w celu zbycia uzasadnionej skargi organizacyjnej jest nadużyciem przewagi roli. Masz pełne prawo nazwać to wprost lub zakończyć współpracę i wybrać innego specjalistę.

Interpretacja psychologiczna nigdy nie może służyć terapeucie do uchylania się od odpowiedzialności za własne niedopatrzenia organizacyjne.

Najczęściej zadawane pytania

Jak odróżnić czerwoną flagę od zdrowego dyskomfortu na trudnej sesji?

Zdrowy dyskomfort wynika z dotykania bolesnych uczuć przy jednoczesnym poczuciu szacunku ze strony terapeuty; czerwona flaga to brak szacunku, łamanie granic, chaos lub manipulacja.

Czy terapeuta ma prawo zakończyć współpracę i przekierować mnie do kogoś innego?

Tak, jeśli uzna, że problem wykracza poza jego kompetencje, ale etyka nakazuje zrobić to z wyprzedzeniem, wyjaśnieniem i wskazaniem adekwatnych miejsc pomocy.

Gdzie można zgłosić poważne naruszenie etyki przez certyfikowanego psychoterapeutę?

Skargę pisemną składa się do Komisji Etyki lub Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej towarzystwa, w którym specjalista jest zrzeszony lub certyfikowany.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania